KAYSERİ'NİN TALAS İLÇESİ
Kayseri İli Talas İlçesi Genel Bilgi
İç Anadolu Bölgesi’nde, Kayseri İli’ne bağlı bir ilçe olan Talas, güneyinde Tomarza, kuzeyinde ve doğusunda Melikgazi, batısında yine Melikgazi ilçesi ile çevrilidir. İlçe toprakları dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Kayseri’nin güneydoğusunda yer alan Talas, Ali Dağı’nın (2.000 m.) kuzeybatısında tepelik bir alanda kurulmuştur. Ali Dağı, Erciyes Dağı’nın lavları sonucu oluşmuş volkanik bir dağdır. İlçenin güneydoğusu dalgalı düzlüklerden oluşmaktadır. Bu dalgalı arazinin yükseltileri yer yer 1.100-1.300 m. arasında değişmektedir. İlçede akarsu ve göl bulunmamaktadır. Sadece kisin yağan karların, sıcaklığın arttığı dönemlerde ve yağmur suları ile oluşan kısa dönemli geçici akarsuları vardır. Yazın bu akarsu yatakları kuru dereler olarak
göze çarpmaktadır. Zincidere göleti bunun en tipik örneğini oluşturmaktadır. Kayseri’ye 7 km. uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 329 km2 olup, 2000 Yılı sayım sonuçlarına göre, toplam nüfusu 55.509’dur.
Bitki örtüsü olarak çayır,mera ve otlaklarla kaplıdır. İlçenin Cebir, Çömlekçi ve Kepez Köylerinde Yaylalar bulunmaktadır.
İlçede Karasal İklim hüküm sürmekte olup, yazlar çok sıcak ve kurak, kışlar da çok soğuk ve yağışlı geçer.
İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. İlçede akarsuyun olmayışı merkez ve köylerde tamamen kuru tarımın yapılmasına sebep olmaktadır. Yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler,
buğday, arpa, çavdar, patates, soğan, nohut, mercimek, korunga, fiğ, Yonca, elma ve kayısıdır. Hayvancılıkta ise büyük ve küçükbaş hayvan besiciliği yapılmaktadır.
İlçenin tarihinin çok eskiye dayandığı bilinmekle birlikte, bu konu ile ilgili kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Kayseri’nin diğer ilçelerinde olduğu gibi burasının da MÖ.2000-1750 tarihlerinde Hititlerin egemenliği altında kaldığı sanılmaktadır. Daha sonra Asurlular, Medler, Persler, Mekedonya Krallığı, Kapadokya Krallığı (MÖ.280-MS.17), Romalılar ve Bizanslılar yöreye hakim olmuşlardır.
Malazgirt Savaşı’ndan (1071) sonra Selçukluların eline geçen yöre, 1127 yılında
Danişmentliler’den Emir (Melik) Gazi’nin eline geçmiştir. Anadolu Selçuklularından (1077-1307) Kılıçarslan II. 1176 yılında Danişmentliler’den (1071-1168) geri almıştır. Kayseri ve yöresi Alaaddin Keykubat zamanında önem kazanmıştır. 1244 yılında İlhanlı hücumlarına maruz kalan yöre, Moğol (1243)-İlhanlı (1312-1388) valilerince idare edilmiş, bunlardan Emir Eratna’nın Kayseri’de büyük bir beylik kurması üzerine 1343 yılında beyliğin merkezi olmuştur. Daha sonra Kadı Burhanettin’in (1388-1446) yönetimine giren yöreye Karahanlılar (1446-1467) hakim olmuştur. Osmanlılar 1398 yılında burayı ele geçirmiş ancak Yıldırım Beyazıt’ın Ankara Savaşı’nda (1402) yenilmesinden sonra Karamanoğulları ve Dulkadiroğulları yöreye hakim olmuştur. Yavuz Sultan Selim’in 1515’te, İran seferi dönüşünde Osmanlı topraklarına katılmıştır.
I.Dünya Savaşı öncesinde Ermeniler de yörede yaşamış,Doğu Anadolu’daki Ermeni baskınlarının sona erdirilmesinden sonra Talas’taki Rum ve Ermeniler buradan göç etmek zorunda kalmışlardır. Giderlerken de yaşadıkları ev ve mahalleleri yakıp yıkmışlardır. Bu yüzden de Osmanlı döneminde zengin bir ticaret merkezi olan Talas harap bir duruma gelmiştir.
Kurtuluş Savaşı sırasında 30 Ağustos l922 deki Büyük Taarruz sonunda esir alınan Yunan Ordusu Başkomutanı Trikopis ve kurmay heyeti Talas’ta misafir edilmiş, daha sonra da Yunanistan’a iade edilmiştir.
Cumhuriyetin ilanından sonra Talaslı Türkler Ermeni ve Rumların harap ettikleri mahallelere yerleşmiş, eski evleri onarmışlardır. Bundan sonra da Talas’taki harap olan yerler temizlenmiş ve yeniden yöre ticaret ve tarım merkezi haline getirilmiştir. Kayseri il merkezinin bir nahiyesi olan Talas 1987 yılında ilçe konumuna getirilmiştir.
İlçeden günümüze gelebilen tarihi eserler; Han Kümbeti (XIII.yüzyıl), Döner Kümbet (Kayseri Talas yolu üzerinde), Alaca Kümbet (1280), Emir Ali Türbesi (1350-1351), Esma Hanım Türbesi (1889-1890), Han Cami, Gürpınar Köyü Camisi, Harman Cami Çeşmesi, Rüştiye Mektebi (1869), Atatürk Köşkü (1927)Yoğun Burç (Kayseri Talas Caddesi üzerinde), Devir Köşkü 1855), Endürlük Ermeni Kilisesi, Zincirdere Protestan Azınlık Kilisesi, Panayat Kilisesi (1886), Kuruköprü Su Kemeri’dir. Ayrıca ilçede Fevzioğlu Konağı başta olmak üzere, Türk ve Ermeni sivil mimari örnekleri bulunmaktadır.
Kayseri İli Talas İlçesi
Amerikan Kız Koleji: 1871 yılında yapılmış, 1911 yılında Hastahane olarak kullanılmış 1978 yılında Erciyes Üniversitesine devredilmiş olup halen Erciyes Üniversitesi Sosyal Tesisleri olarak kullanılmaktadır.Amerikan Erkek Koleji: İlçede 1906
yılında yukarı Talas’ta Kayseri’ye hakim durumda taş bina olarak Amerikan erkek Okulu yapılmıştır. 1968 yılında okul kapatılarak özel İdare Müdürlüğüne teslim edilmiş 1976 yılında Gençlik ve Spor Bakanlığına devredilmiş halen Beden Terbiyesine bağlı spor eğitim merkezi olarak kullanılmaktadır.
Kuruköprü Su Kemeri: Su kemeri Talas’a 30 km uzaklıktaki Kuru Köprü Köyü’nün girişindedir.Uzunluğu 172 m.dir. Muhtemelen Roma İmparatorluğu döneminde inşa edilmiştir.Talas Atatürk Köşkü:Yukarı Talas’ta Şahinkaya denilen yerde1927
yılında yapılmıştır. Atatürk Kayseri’ye geldiğinde bu köşkte kalmıştır. Şu anda Kayseri Valiliğinin misafirhanesi olarak kullanılmaktadır.
Esma Hanım Türbesi: Bahçelievler mahallesinde bulunan Talas mezarlığının içerisinde yer alan Esma Hanım Türbesi tamamen kesme taştan inşa edilmiştir.
Türbe ,Ali Saip Paşa tarafından 1307 yılında yaptırılmıştır.
TALAS TALAS BELEDİYESİ
Kuruluş Yılı 1987 -
Nüfusu 55.509
Yüzölçümü (km²) 521
46
Telefonu 0 352 4372322 0 352 4370054
Fax 0 352 4375307-2324 0 352 4372221
Belediye Sayısı 4 -
Köy Sayısı 18 -
İl Mer.Olan Uzaklığı - 7
Web / E-Mail Adresi www.talas.gov.tr talas-bld.gov.tr / E-Mail
TALAS NÜFUS
2000 34.879
1997 35.475
1990 26.584
1960 4.000
ADI
Talas, Orta Asya'da eski bir Türk Şehri'nin adıdır. Ayrıca o şehirde yaşayan boylardan birisinin Selçuklular zamanında gelip buraya yerleşmesiyle de bu adı alabileceği düşünülmektedir. Talas, bugün Keçiköy denilen aşağı Talas'da kurulmuş, daha sonra genişlemiştir. 1180 yılında Talasın 500 hanelik bir Türk köyü olduğu kaynaklarda belirtilmektedir. 1470/ 1510 tarihleri arasında buraya 80 hane aile getirilip yerleştirilmişse de bunlardan son zamanlarda kalan olmamıştır. 344 kilometre karelik alan olan Talas'ın 4 belediyesi 18 köyü bulunmaktadır. 1987'de 3392 sayılı kanunla ilçe olmuştur.
YERİ
Talas, Kayseri'nin kuzeybatısında şehre 7 km. uzaklıktadır. Rakımı 1390'dır. Kayseri'yi çevreleyen dağ halkasının şehre bakan yamacına yerleşen ilçenin doğusunda 2540 metre yükseklikteki Ali Dağı yer almaktadır. İlçe özellikle mesire olma özelliğini korumaktadır. Buradaki bağlarda çok sayıda köşk ve villa bu özelliğinden dolayı yer almaktadır.
İKLİMİ
Talas'ın iklimi Kayseri'nin ikliminin aynı özelliklerini taşır. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlıdır.
SANAYİİ
Talas'da gelişmiş herhangi bir sanayi tesisi yoktur. İlçe daha çok yerleşim alanı ve yazlıklarla Kayseri'nin hinterlandı durumundadır. 1970'li yıllarda burada kurulan bİr süt fabrikası verimli olmadığı için kapatılmıştır. Bazı küçük sanayii atölyeleri varsa da, bunlar iç pazar için üretim yapmaktadırlar.
EL SANATLARI
Talas ve köylerinde halıcılık yaygındır. Bünyan halısı tipinde halılar dokunmaktadır.
TARIM
Köylerde daha çok buğday, arpa, çavdar ekimi yapılmaktadır. ilçenin arazisi ekime elverişli değildir. Daha çok bağlar bulunmaktadır.
EKONOMİK DURUM
Talas 'ın Kayseri 'ye yakın olması nedeniyle ilçemiz ticari ve sosyal etkinlikler yönünden geri kalmıştır. Bu olumsuzluklar nedeniyle ilçemiz otel konumundan kurtulamamıştır. İlçede sadece 150 adet bir ya da iki kişinin çalıştığı küçük iş yerlerinin yanında 1 adette Giyim dikim işi yapıp 150 kişiyi çalıştıran fabrika mevcuttur.
EĞİTİM
Okur - Yazar oranı % 95 , ilkokullaşma oranı % 100 dür. İlçemizde yeteri kadar ilköğretim , lise , Aanadolu Lisesi ve teknik lise vardır. Ayrıca Halk Eğitim merkezi ve 5 bin kitap kapasiteli kütüphane mevcuttur.
MADENCİLİK
Talas sınırları içerisinde bol miktarda bimis ocakları vardır. Açık işletme şeklinde kullanılan bu ocaklardan elde edilen bimis İnşaat sektöründe kullanılmaktadır.